De effectentaks voor u uitgelegd:

U weet ongetwijfeld dat de regering in de zomer van 2017 beslist heeft om vanaf 2018 een taks op effectenrekeningen in te voeren. Dit wetsontwerp is donderdag 1 februari 2018 goedgekeurd door het Parlement. Op 9 maart 2018 werd de wet gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad waardoor ze vanaf 10 maart 2018 van kracht is. Hierna vindt u een overzicht van de toepassingsvoorwaarden van de wet.

Bij vragen helpt Bolero u graag verder.

Onderstaande informatie heeft een vrijblijvende, zuiver informatieve waarde. Deze informatie wordt naar best vermogen verstrekt en kan niet beschouwd worden als een fiscaal of juridisch advies.
De voorbeelden worden altijd meegedeeld onder voorbehoud. 

1. Mijn portefeuille is kleiner dan 500.000 euro, waarom krijg ik dan een brief van Bolero i.v.m. de effectentaks?

Bolero is verplicht om elke natuurlijke persoon die aan de taks op effectenrekeningen onderhevig kan zijn en gelinkt is aan een Bolero-rekening, een brief in verband met de effectentaks te bezorgen. In de brief vindt u in het kader bovenaan meer informatie of u al dan niet de effectentaks moet betalen. 

Ligt de waarde van uw portefeuille bij Bolero (en op andere effectenrekeningen binnen KBC Bank NV) beneden de 500.000 euro, dan bent u de effectentaks niet verschuldigd.

Bolero berekent voor u wel de taks voor het geval dat u zou willen kiezen voor de "opt-in". Dat kunt u doen als u nog andere effectenrekeningen bij andere financiële instellingen bezit en door samentelling van uw portefeuilles bij KBC en die op de andere effectenrekeningen wel boven de drempel van 500.000 euro (per persoon/titularis) uitkomt. Als dat het geval is, bent u de taks op effectenrekeningen verschuldigd. De wet heeft dan voorzien dat u de effectentaks dan bij elk van die financiële instellingen kunt betalen en ze dan zelf niet meer hoeft aan te geven in uw personenbelasting. 

2. Wie wordt door deze taks getroffen?

Zowel natuurlijke personen die Belgische fiscale ingezetenen zijn (en onderworpen zijn aan de personenbelasting) als niet-ingezeten natuurlijke personen zijn onderworpen aan deze taks, ongeacht of zij rechtstreeks houder/titularis zijn van een effectenrekening dan wel via een Belgische maatschap.

Voor ingezeten natuurlijke personen betreft het zowel in België als in het buitenland aangehouden effectenrekeningen, terwijl het voor niet-ingezeten natuurlijke personen  alleen effectenrekeningen in België betreft.

De fiscale autoriteiten hebben bevestigd dat niet-inwoners die een beroep kunnen doen op een dubbelbelastingverdrag dat van toepassing is op ‘vermogensbelasting’ niet onderworpen zijn aan de taks.  Voor specifieke vragen over de noodzakelijke formaliteiten voor niet-inwoners kunt u terecht bij administratie@bolero.be
Bijvoorbeeld: als Zwitserse ingezetene hebt u een extra verblijfsattest nodig, ondertekend door de lokale autoriteiten, om van een vrijstelling te genieten. Contacteer onze Bolero Administratie op administratie@bolero.be om het nodige formulier te bekomen dat ingevuld moet worden door de Zwitserse fiscale autoriteiten. 

Rechtspersonen (commerciële vennootschap, vzw, stichting, enz.) vallen niet onder deze taks.
Een antimisbruikmaatregel bepaalt dat de inbreng vanaf 1 januari 2018 van een effectenrekening in een rechtspersoon die onderworpen is aan de vennootschapsbelasting, als die inbreng uitsluitend bedoeld is om de taks te vermijden, niet tegenstelbaar is aan de belastingadministratie. Bijgevolg zal de natuurlijke persoon die zijn effectenrekening heeft ingebracht, worden beschouwd als de rechtstreekse titularis van die rekening.

3. Op welke effecten heeft deze taks betrekking?

Volgende effecten vallen onder de effectentaks:

  • aandelen (al dan niet beursgenoteerd) en certificaten van deze financiële instrumenten;
  • obligaties (al dan niet beursgenoteerd) en certificaten van deze financiële instrumenten;
  • deelbewijzen en aandelen in fondsen (GBF en bevek) en ETF’s met uitzondering van fondsen verworven in het kader van pensioensparen en enkele uitzonderingen niet te na gesproken;
  • kasbons;
  • warrants.

Volgende via Bolero verhandelbare effecten vallen niet onder de effectentaks:

  • Opties
  • Turbo’s
  • Vastgoedcertificaten 
  • In het register van de emittent ingeschreven aandelen op naam zijn niet aan de taks onderworpen, in tegenstelling tot aandelen op naam op een effectenrekening.
  • Beursgenoteerde effecten die enkel op naam bestaan zijn eveneens uitgesloten van de effectentaks: voorbeelden zijn Solvac (BE0003545531), Cofinimmo (BE0003813301), NMBS Holding (BE0010621481), Financiere sucres (BE0012544319), Dierkunde Antwerpen/KMDA (BE0026342551), Compagnie het Zoute (BE0027840017), Entreprises et chemins de fer en Chine (BE0003783975),…. op voorwaarde dat ze niet vermeld worden op de effectenrekening. 

Om te voorkomen dat bepaalde belastingplichtigen de opnaamzetting van effecten als een achterpoortje gebruiken, werd een antimisbruikbepaling opgenomen met betrekking tot de omzetting van aandelen op naam na 9 december 2017. Die bepaalt dat aandelen ingeschreven op een effectenrekening die na deze datum in aandelen op naam worden omgezet, toch onderworpen zijn aan de taks voor de eerste 'referentieperiode' (zie de opmerking hieronder). Om diezelfde personen af te schrikken, is voorts bepaald dat zij de aldus omgezette aandelen zelf moeten aangeven in de mate dat zij de drempel van 500.000 EUR bereiken (zie hieronder).

En Bolero Crowdfunding?
De effectentaks geldt enkel voor effecten die aangehouden worden op een effectenrekening.
De effecten die u via investeringen in Bolero Crowdfunding-projecten verwerft, staan niet op een effectenrekening en zijn bijgevolg vrijgesteld van de effectentaks.

4. Wat moet u weten om te begrijpen hoe de taks wordt berekend?

Om te begrijpen hoe de wetgever de taks op effectenrekeningen wil toepassen, moeten we bepaalde begrippen toelichten:

De referentieperiode: dit is klassiek de periode van twaalf maanden die begint op 1 oktober en eindigt op 30 september daaropvolgend. In 2018 zal de referentieperiode afwijken en loopt die vanaf de datum van publicatie van de wet in het Staatsblad (10 maart 2018) tot en met 30 september 2018. Daarnaast zijn er nog bijzondere referentieperiodes mogelijk, bv. in het geval van het afsluiten van een effectenrekening of het schrappen van een titularis. Uw effectenrekeningen worden gedurende deze periode gewaardeerd om te bepalen of u de taks al dan niet moet betalen. De periode heeft verschillende referentietijdstippen.

Referentietijdstippen: dit zijn de momenten waarop een foto (waardering) van uw effectenrekening wordt gemaakt. Die foto bevat diverse vermeldingen die moeten worden opgenomen in een overzichtsstaat. Er zijn in principe vier referentietijdstippen (en dus vier overzichtsstaten) in een referentieperiode. Daarnaast kunnen er nog bijzondere referentietijdstippen ontstaan, bv. naar aanleiding van het schrappen van een titularis, het vestigen van een pand of vruchtgebruik op een effectenrekening, het openen of sluiten van een effectenrekening.

Het overzicht: op het einde van de referentieperiode wordt de gemiddelde waarde van de foto’s of overzichtsstaten berekend en ontvangt u van uw bank/broker een overzicht met die gemiddelde waarde, de waarde op de referentietijdstippen, uw aandeel in de waarde op deze tijdstippen en de te betalen taks.

5. Wanneer is de taks verschuldigd?

De taks is van toepassing als de gemiddelde waarde van de betrokken financiële instrumenten 500.000 euro of meer per titularis bedraagt. Volgens de basisregel moet die gemiddelde waarde in principe worden berekend over een referentieperiode van 12 maanden.
Merk op dat er, naast de basisregel, nog bijzondere verkorte referentieperiodes kunnen gelden.
De gemiddelde waardering wordt berekend op basis van de waardering van de effectenrekening op vier wettelijk vastgestelde 'referentietijdstippen'. Zo wordt een 'foto' van de effectenrekening genomen op 31 december, 31 maart, 30 juni en 30 september.

De waardering gebeurt op basis van de slotkoers die bekend is op het moment dat de foto wordt genomen (beursgenoteerde producten). Anders zal achtereenvolgens worden gekeken naar de MiFID-waardering, vervolgens de laatst publiek beschikbare marktwaarde en indien die niet voorhanden is de naar best vermogen geschatte waarde. 

Opmerking:
De eerste referentieperiode in 2018 begint op de dag na de publicatie van de wet in het Staatsblad (10 maart 2018) en eindigt op 30 september 2018.  Ze telt dus in principe maar drie referentietijdstippen. Het eerste referentietijdstip is normalerwijze 31 maart 2018.

Verkorte referentieperiodes: voor 'wijzigingen' zijn bijzondere regels vastgesteld die leiden tot een ‘verkorte’ referentieperiode. Volgende wijzigingen geven aanleiding tot een tussentijds referentietijdstip en foto voor uw Bolero-portefeuille:

  • Openen van een effectenrekening:
    Dit is het begin van de referentieperiode voor de nieuw geopende rekening - een eerste foto wordt vastgelegd;
  • Sluiten van een effectenrekening:
    Het afsluiten van een effectenrekening triggert meteen de afrekening van de taks voor die rekening. De datum van afsluiting is de laatste foto (per definitie =nul).
  • Toevoegen van een titularis:
    Een nieuwe referentieperiode begint voor die rekening voor de toegevoegde titularis, voor de bestaande titularissen een extra tussentijdse foto – voor de nieuw bijgekomen titularis een eerste foto;
  • Schrappen van een rekeningtitularis:
    Triggert een eindfoto (per definitie = nul) en de afrekening van de taks voor de geschrapte titularis van de rekening – een extra foto voor de overblijvende titularis(sen).

Rekening houdend met deze elementen zal de berekening om te bepalen of de drempel van 500.000 euro wordt bereikt, dus als volgt verlopen:

  1. Alle verkregen waarden op de verschillende referentietijdstippen worden samengeteld en gedeeld door het aantal referentietijdstippen (per effectenrekening).
  2. De gemiddelde waarden van alle effectenrekeningen waarvoor de referentieperiode op dezelfde dag eindigt, worden opgeteld.

Als voor een belegger de drempel van 500.000 euro tijdens een referentieperiode wordt bereikt, is de taks van 0,15% verschuldigd over het totale bedrag en niet slechts over het gedeelte dat de drempel overschrijdt.

De taks is verschuldigd op de totaliteit van de effectenrekeningen die een belastingplichtige aanhoudt bij verschillende financiële instellingen. Om controle door de administratie mogelijk te maken, zullen de belastingplichtigen voortaan het bestaan van meerdere effectenrekeningen moeten vermelden in hun aangifte personenbelasting (aangiftes in te vullen vanaf 2019). 

6. Wie wordt beschouwd als titularis van een effectenrekening?

De natuurlijke persoon die de effectenrekening houdt of die geregistreerd of geïdentificeerd is als titularis van de effectenrekening, wordt geacht titularis van de effectenrekening te zijn:

•ongeacht of die persoon als volle eigenaar, blote eigenaar of vruchtgebruiker is ingeschreven;

•en ongeacht zijn huwelijkscontract (als hij getrouwd is).

Volmacht dragers worden niet beschouwd als titularis van de effectenrekening (die voorwerp is van het mandaat), en dus zijn zij niet aan de taks onderworpen.

Als er meerdere titularissen van eenzelfde effectenrekening zijn, wordt in overeenstemming met de wet een regel van gelijke verdeling toegepast tussen de verschillende titularissen-natuurlijke personen (alsof de titularis-rechtspersonen niet bestaan). Dat zal niet noodzakelijk overeenstemmen met de juridische realiteit, aangezien de titularissen contractueel een procentuele verdeling overeengekomen kunnen zijn. Voor beleggingsclubs, burgerlijke maatschappen en onverdeeldheden wordt er door Bolero een gelijke verdeling toegepast tussen de verschillende titularissen-natuurlijke personen/leden van de club of onverdeeldheid.

Een titularis die als gevolg van deze gelijke verdeling te veel taks heeft betaald, kan de belastingadministratie om een teruggave daarvan vragen, met de nodige bewijsstukken van alle titularissen. Voor de medehouder wordt dan een herberekening gemaakt. Niettemin is voorzien in hoofdelijkheid voor de betaling van de taks.

Een voorbeeld:
Mijnheer en mevrouw zijn samen titularis van een effectenrekening met een gemiddelde waarde van 1.200.000 euro. De taks zal automatisch worden ingehouden, omdat wordt aangenomen dat zowel mijnheer als mevrouw een gemiddelde waarde van 600.000 euro op hun effectenrekening aanhoudt. In totaal wordt dus voor beiden 1.800 euro taks ingehouden.
Uit hun huwelijkscontract blijkt echter een verdeling van 70-30. Mevrouw bezit dus maar een gemiddelde waarde van 360.000 euro en kan dus de volledige terugbetaling vragen van de door haar betaalde taks. Mijnheer daarentegen bezit een gemiddelde waarde van 840.000 euro en is bijgevolg 1.260 euro taks verschuldigd. Omdat hij al 900 euro heeft betaald, moet hij nog 360 euro taks bijbetalen.

7. Hoe wordt de taks betaald?

Bolero-KBC zal u aan het einde van elke referentieperiode informeren over de gemiddelde waarde van de effectenrekening(en) en de mogelijkheid aanbieden om de verschuldigde taks te storten die we vervolgens dan voor u zullen afdragen aan de fiscus of bevoegde instantie.

Daarbij zijn er twee mogelijke scenario's: 

  1. Gemiddelde waarde van uw effectenrekening(en) bij Bolero en KBC gelijk aan of hoger dan500.000 euro:
    Bolero-KBC is in dit geval verplicht de taks rechtstreeks in te houden. U wordt uitgenodigd om de taks te betalen via een specifiek daartoe bestemde rekening. Alle praktische modaliteiten vindt u terug in de brief die u ontvangt op het einde van de referentieperiode, namelijk kort na 30 september 2018. Het betreft dan een bevrijdende heffing: u hoeft dat bedrag niet meer op te nemen in uw aangifte van de taks op effectenrekeningen.
    Bezit u zowel een effectenrekening bij Bolero als bij KBC, dan zult u 2 aparte communicaties met verduidelijking i.v.m. waarde op de referentietijdstippen e.d. ontvangen en een uitnodiging om beide delen van de effectentaks (een stuk voor uw Bolero-rekening en een voor uw KBC-effectenrekening) te betalen.
     
  2. Gemiddelde waarde van uw effectenrekening(en) bij Bolero en KBC beneden de drempel van 500.000 euro:
    Bolero biedt u evengoed de mogelijkheid (opt-in) om de taks te betalen met bevrijdend karakter.  Dit is relevant als de waarde van al uw effectenrekeningen over meerdere financiële instellingen heen 500. 000 euro of meer bedraagt en u de taks dus wel degelijk verschuldigd bent.  Door gebruik te maken van die opt-in, maakt u het zich makkelijk: u voorkomt immers om zelf aangifte te moeten doen.

Bij wijze van uitzondering zal de houder in sommige gevallen altijd zelf een aangifte moeten indienen. Dat is met name het geval voor:

  • Effectenrekeningen aangehouden in het buitenland:
    In het buitenland gevestigde tussenpersonen zullen de mogelijkheid hebben om de taks voor rekening van hun klanten te berekenen en te betalen. Houders van buitenlandse effectenrekeningen zullen dus zelf bij hun buitenlandse tussenpersonen moeten achterhalen of zij de taks heffen en/of daartoe de nodige informatie verstrekken.
  • Houders met effectenrekeningen bij meerdere financiële instellingen die niet hebben gekozen voor de bevrijdende heffing maar wel globaal voor al hun aan de taks onderworpen effectenrekeningen de drempel van 500.000 euro tijdens de referentieperiode hebben bereikt.
  • Houders van effectenrekeningen die hun effecten op naam laten stellen, moeten hiervan aangifte doen voor de lopende referentieperiode.
Een niet-aangifte of laattijdige aangifte wordt bestraft met een boete van 10% tot 200%, eventueel verhoogd met nalatigheidsinteresten.

8. Nog eens kort samengevat met indicatie van timings

We vatten in een paar regels nog eens samen wat er precies zal gebeuren:

  1. Waardering van effectenrekeningen en opstelling van 'staten' op de referentietijdstippen
    --> door uw Belgische of buitenlandse financiële tussenpersoon (of uzelf)
     
  2. Optelling van de waarderingen (op basis van de staten) en berekening van een gemiddelde
    • per 30/9 ingeval standaard referentieperiode of
    • op moment van specifieke wijziging m.b.t. effectenrekening (verkorte referentieperiode)
    --> bepaling of uw effectenrekening een gemiddelde waarde heeft van ≥ 500.000 euro.
     
  3. Globalisering van de rekeningen van eenzelfde houder op het einde van elke referentieperiode.
    --> Zo is het mogelijk te bepalen of al uw effectenrekeningen bij dezelfde financiële instelling samen een gemiddelde waarde hebben van ≥ 500.000 euro.
     
  4. Verzending van het overzicht naar de rekeninghouder met vermelding van de te betalen taks, tegen het einde van de eerste maand volgend op het afsluiten van de referentieperiode.
     
  5. Mogelijkheid voor de houder om de tussenpersoon te vragen de taks toch in te houden als de gemiddelde waarde van de effectenrekeningen bij deze tussenpersoon < 500.000 euro
    --> = Opt-in (de rekeninghouder vraagt om de taks toch in te houden, hoewel hij onder de drempel van 500.000 euro blijft) uiterlijk tegen het einde van de tweede maand volgend op het afsluiten van de referentieperiode
     
  6. Aangifte aan de bevoegde instantie en bevrijdende betaling van de taks door de financiële tussenpersoon (in principe niet later dan de 20e dag van de 3e maand volgend op het einde van de referentieperiode)
     
  7. Specifieke aangiften op het moment van de personenbelastingaangifte door de titularis zelf en eventueel een verzoek om terugbetaling of aanvullende betaling van de taks via een aparte aangifte taks op effectenrekeningen.