Tot slot blikken we nog even vooruit naar wat morgen op de beleggersagenda staat: 

Vrijdag 6 oktober

• Bedrijfsresultaten
  • Industrivaerden AB
• Beleggersevents
  • Apollo Global Management (algemene vergadering)
• Ex-dividend
  • Verizon, Tele2AB
• Macro-economie
  • China: beurs gesloten: 'Nationale Dag'
  • VS: Werkloosheidscijfer

Hebt u het beursnieuws van vandaag gemist? Met ons machtig makkelijke overzicht bent u in geen tijd weer helemaal mee: ​  

• Nieuwe adviezen voor aandelen
• Mee m/d markt: 'Yes, de VS-arbeidsmarkt koelt af'
• Beursnieuws België en Nederland
• Europees aandelennieuws
• Bedrijfsnieuws uit Amerika
• Cédric Proost blogt: 'BEL 20 bij slechtste beurzen wereldwijd'
• Meest verhandelde aandelen bij Bolero
• Video: 'Tom Simonts over Cofinimmo, SAS, Novartis en Intel in Z-Beurs
• De rentecurve als financiële indicator
• Vooruitblik op Amerika

Voor de bel

De rentecurve staat opnieuw in de schijnwerpers. Meer concreet gaat het om het verschil tussen de rente op 2 jaar en 10 jaar. Sinds november 2022 is deze curve omgekeerd in zowel de VS als Europa, wat betekent dat de kortetermijnrente hoger is dan de langetermijnrente.

Dat is ongebruikelijk, maar gegeven de economische en monetaire omstandigheden eigenlijk ook weer niet.

Er is immers al meer dan een half jaar en pak onzekerheid en nervositeit omtrent inflatie, rente, groei, etc. De voorbije dagen is de langetermijnrente fors door beginnen stijgen, terwijl de kortetermijnrente stabiel bleef: in sneltempo wentelt de rentecurve zich om tot een normale structuur, geeft financieel-econoom Tom Simonts aan.

Een normale rentecurve

Doorgaans is de rentecurve opwaarts gericht, wat we “normaal” noemen. Beleggers eisen immers een hogere vergoeding voor het termijnrisico, zodat een obligatie met een looptijd van 10 jaar doorgaans meer opbrengt dan een obligatie met een looptijd van 2 jaar.

Een steilere curve weerspiegelt daarom de verwachting van een sterkere economische activiteit, hogere inflatie en hogere rentetarieven.

Wat betekent een inverse curve?

Een afvlakkende curve kan het tegenovergestelde betekenen: beleggers verwachten renteverhogingen op de korte termijn en hebben hun vertrouwen in de groeivooruitzichten van de economie verloren.

En dat wordt al een tijdje duidelijk weergeven via de Europese grafiek. Beleggers eisen sinds november vorig jaar een extra rendement om een obligatie met een looptijd van twee jaar aan te houden bovenop de rente op tien jaar. Dat betekent dat dat ze geen vertrouwen hebben in de toekomstige economische omstandigheden. Zo’n signaal staat gelijk aan vrees, voor recessie of wat dan ook.

De Amerikaanse curve is sinds 1955 volgens Reuters vóór elke recessie omgekeerd. De recessie trad dan tussen 6 en 24 maanden nadien in, zo concludeert een rapport uit 2018 van onderzoekers van de Federal Reserve Bank of San Francisco. Het bood slechts één keer een vals signaal in die tijd.

Over een nog langere termijn ziet het beeld er iets genuanceerder uit. Volgens Commonwealth Financial Network zijn er sinds 1900 28 gevallen geweest waarin de rentecurve is omgekeerd. In 22 van deze episodes volgde een recessie. Het tijdsverschil tussen de omkering van de curve en het begin van een recessie bedroeg gemiddeld ongeveer 22 maanden, maar varieerde van 6 tot 36 maanden voor de laatste zes recessies.

Voorspellend, ja maar …

KBC Asset Management berekende dat een inverse rentecurve de recessie wel telkens vooraf ging, maar eigenlijk redelijk weinig voorspellende kracht heeft. Bovenstaande tabel maakt duidelijk dat de rentecurve zo’n 10 à 26 maanden voorloopt op een recessie, maar even zo goed dat de aandelenrendementen in die periode bijzonder stevig kunnen zijn. En dat is dan weer de spiegel van stevig blijvende bedrijfswinsten en bovengemiddelde groei in laatcyclische sectoren.

Een steilere, normale curve

De reden dat een normalisatie van de rentecurve typisch slecht is voor aandelen, kunt u op twee manieren bekijken.

1. Een daling van de korte rente: dit gebeurt meestal wanneer de centrale bank reageert op een economische crisis door de rente drastisch te verlagen. En een crisis is zeer nadelig voor de winstgevendheid van bedrijven.
2. Een stijging van de langetermijnrente, iets waar we vandaag mee worden geconfronteerd. De Amerikaanse tienjaarsrente is sinds 20 september gestegen van 4,30% naar 4,70%, wat de rentekosten doet stijgen en beleggers richting obligaties jaagt. Het is daarom niet zo dat een omgekeerde curve paniek werkt, maar veel meer wordt de financiële onrust veroorzaakt door een normaliserende rentecurve.

Dezer dagen versteilt de curve omdat de langetermijnrente meer stijgt dan de kortetermijnrente. De laatste 8 keer dat dit gebeurde, betekende dat het begin van een gemiddelde daling van 28% in de S&P500.

Natuurlijk is het niet “noodzakelijk” dat aandelen in die mate dalen: soms is het meer en soms is het minder. Maar flukse bewegingen in de rentecurve zijn niettemin een belangrijk risico voor het sentiment op de financiële markten.

Kanttekeningen

De normaliserende rentecurve gaat dezer dagen hand in hand met een verhoogde volatiliteit op de financiële markten.

Maar lang niet iedereen er is er van overtuigd dat de afvlakkende curve het ware en volledige verhaal vertelt.

Onderzoekers van de Fed publiceerden op 25 maart vorig jaar een paper waarin werd gesuggereerd dat de spreads tussen 2- en 10-jaars Treasuries om een komende recessie te signaleren “waarschijnlijk onecht” zijn. De spreads van staatsobligaties (Treasuries) met looptijden van minder dan 2 jaar zouden een betere voorbode van een komende economische vertraging zijn. Kan zijn, maar de conclusie blijft het zelfde.

Verder zijn er vragen te stellen bij de waarde van de curve als recessie-indicator. Zo bijvoorbeeld wordt al meer dan anderhalf jaar gezegd dat de Europese en Amerikaanse economieën flirten met recessie. Ooit zal dat wel uitkomen. In dat kader is een steiler wordende rentecurve natuurlijk wel een goeie recessie-indicator, al staat die niet gelijk met bijbels onheil, en al evenmin met enige vorm van zekerheid over de diepte, omvang en duurtijd van de recessie.

De conclusie is even simpel als duidelijk: er beweegt de laatste dagen heel wat in obligatieland, waardoor de rentecurve fel reageert. We gaan van een abnormale naar een normale situatie, via een opwaartse beweging van de lange termijn rente.

Over een recessie dient u zich in dat kader niet erg veel zorgen te maken, maar des te meer op de impact op de financiering en financieringskost voor bedrijven. Samen met vragen over de groei van omzet en winsten zal de normaliserende rentecurve indirect leiden tot een verslechtering van het sentiment op de financiële markten. De bewegende rentecurve verdient dus wel degelijk aandacht!

Elke dag bieden we u een overzicht van de meest verhandelde effecten bij Bolero op Euronext. Ideaal om een vinger aan de pols van de beurs te houden en te ontdekken welke aandelen/effecten door medebeleggers druk gekocht of verkocht worden! 

Vandaag in de top 10: Cofinimmo - Alstom - Ageas - LVMH - KBC - GBL - DEME - EVS - Ackermans Van Haaren - Shell 

Cofinimmo wil 170 miljoen euro ophalen om de balans te versterken, terwijl vliegtuiggroep SAS gered werd via een ingrijpende operatie met onder meer Air-France KLM als nieuwe aandeelhouder. Novartis verzelfstandige gistezen Sandoz om zich vol op nieuwe medicijnen te focussen. Ook Intel gaat een divisie afsplitsen. Herbekijk hier (vanaf 1m18).

In deze blog blikt jonge belegger Cédric Proost terug op de afgelopen beursmaand september en blikt hij ook vooruit.

Veel Belgisch nieuws in deze blogpost!

De voorbije week zakte onze BEL 20 onder de kaap van 3.500 punten. Daarmee bereikte onze nationale index een dieptepunt dit jaar. De Belgische tienjaarsrente steeg verder in de afgelopen maand naar 3,63%, het hoogste peil sinds 2012.

Die stijgende rente is nefast voor de beurzen in het algemeen, maar specifiek voor de vastgoedbedrijven weegt ze sterk door in de waardering. De Belgische, beursgenoteerde vastgoedbedrijven deden het nog een stuk slechter dan de index, zowel Care Property Invest, WDP, Aedifica en Cofinimmo bereikten elk hun laagste koers dit jaar.

Vastgoedaandelen kregen het zwaar te verduren sinds de stijgende intrestvoeten in 2022. Vastgoedaandelen presteren over het algemeen slechter wanneer de rentevoeten stijgen om verschillende redenen:

1. Ze worden vaak beschouwd als defensieve investeringen met een aantrekkelijk dividendrendement, vooral in vergelijking met obligaties bijvoorbeeld. Als de rente stijgt zoals nu, worden die obligaties aantrekkelijker voor beleggers, wat de vraag naar vastgoedaandelen kan verminderen.
2. Een stijgende rente verhoogt de financieringskosten voor vastgoedbedrijven, waardoor hun winstgevendheid onder druk komt te staan.
3. Daarnaast kunnen hogere rentetarieven de kosten van het lenen voor vastgoedprojecten verhogen, wat de winstprognoses voor de sector kan verlagen.

Kortom, stijgende rentevoeten hebben de neiging om de aantrekkelijkheid van vastgoedaandelen te verminderen, wat hun prestaties op de markt kan beïnvloeden. Een daling van de rente zal een cruciaal cijfer zijn om het keerpunt van de vastgoedaandelen te voorspellen.

Het kan erger trouwens wat betreft de hoge rentevoeten (zie lager).

Belgische beurs lager dan elders

Het opvallendste beursnieuws dat ik in de voorbije maand zag passeren was ook gerelateerd aan de BEL 20. Het komt uit een artikel dat in de krant De Tijd gepubliceerd werd: “Brussel bij slechtst presterende beurzen ter wereld”. De Brusselse beurs is sinds begin dit jaar bij de slechtst presterende beurzen wereldwijd met plaats 79 van de in totaal 92 nationale indexen.

De BEL 20 boekte een verlies van 7,77% sinds begin dit jaar, in tegenstelling tot vele andere Europese indexen die wel winsten wisten te boeken. De enige Europese beurs die het sinds begin dit jaar slechter deed, is de beurs van Helsinki. Een stuk van de verklaring is dat de BEL 20 sterk vertegenwoordigd is door vastgoedbedrijven.

Buiten Care Property Invest zijn alle bovengenoemde vastgoedaandelen onderdeel van de BEL 20. Dat maakt onze index veel kwetsbaarder voor rentestijgingen dan andere indexen. Ook zijn Belgische aandelen vaak geliefd bij dividendbeleggers, maar de stijgende coupons op obligaties vormen op hun manier een bedreiging voor dividendaandelen. Ondertussen liggen de rendementen daarop al vaak hoger.

Ook hebben we te maken met een grote aanwezigheid van conjunctuurgevoelige bedrijven. Dat zijn bedrijven die sterker de impact van economische cyclussen ervaren en dus  momenteel sterker lijden onder de huidige economische situatie. Daardoor wisten slechts vier van de twintig bedrijven uit de index een koerswinst te boeken sinds januari.

Belgische inflatie lager dan elders

Veel negativiteit, maar er is ook hoop. De Belgische inflatie daalde in de maand augustus naar 2,4% wat de Belgische economie ten goede zou kunnen komen en de Belgische economie terug zou kunnen aanwakkeren. Die 2,4% is lager dan de 4,3% die we in de Eurozone zien (het laagste punt in twee jaar) en de 3,7% uit de Verenigde Staten.

De belangrijkste conclusie en les die uit de slechte prestatie van de BEL-20 kan getrokken worden, is dat diversificatie echt de sleutel tot succes is als het op beleggen aankomt.

Tips & Tricks over diversificatie

Een van de tips die vaak aan beleggers gegeven wordt, is: “koop wat je kent”. Een tip die ik sterk kan aanbevelen, zonder het aspect diversificatie daarbij te vergeten. Sommige Belgische beleggers zweren bij Belgische aandelen en beleggen enkel daarin. Maar dat lijkt me, gezien de slechte prestatie van de BEL-20 dit en vorig jaar,  niet de beste strategie. Vele andere internationale indexen wisten immers wel goede resultaten te boeken.

Als je, bijvoorbeeld, de afgelopen jaren niet in de Amerikaanse technologiesector belegd hebt, dan liet je best wat rendement links liggen. Diversificatie doet je risico als belegger aanzienlijk dalen. Het belang ervan valt niet voldoende te herhalen. Hieronder enkele tips & tricks hoe je als belegger diversificatie in je beleggingsportefeuille kunt inbouwen.

1. Koop aandelen van verschillende bedrijven:

   - In plaats van al je geld in aandelen van slechts één bedrijf te investeren, koop aandelen van verschillende bedrijven. Hierdoor ben je minder afhankelijk van het succes of falen van één enkel bedrijf. Als je in individuele aandelen belegt, zijn minstens tien aandelen aangeraden, idealiter 15-20 om je risico maximaal te spreiden.

2. Overweeg verschillende sectoren:

   - Kies aandelen uit verschillende bedrijfssectoren zoals de technologische sector, gezondheidszorg, energie, de financiële sector, vastgoedsector, …. Als één sector slecht presteert, kunnen andere sectoren het mogelijk verlies compenseren.

3. Spreid over regio's:

   - Denk na over het investeren in aandelen van bedrijven uit verschillende regio's of landen. Dat helpt je om niet alleen afhankelijk te zijn van de economische situatie in één land, bijvoorbeeld van de resultaten van de BEL 20.

4. Mix grote en kleine bedrijven:

   - Voeg zowel grote, gevestigde bedrijven als kleinere groeibedrijven toe aan je portefeuille. Grote bedrijven zijn vaak stabieler en bieden ook vaker een dividend, terwijl kleinere bedrijven meer groeipotentieel kunnen hebben.

5. Overweeg ETF's:

   - Overweeg het investeren in Exchange-Traded Funds (ETF's) die al meteen een gediversifieerde aandelenportefeuille opleveren. Dat maakt het gemakkelijker om diversificatie te bereiken zonder individuele aandelen te selecteren.

Vlaamse regering lager in Gimv

Ander opvallend nieuws kwam er deze maand van de Vlaamse overheid. De Vlaamse overheid wilt haar participatie van 27,8% in de beursgenoteerde investeringsmaatschappij Gimv verkopen. Dat totale pakket dat de overheid in handen heeft, zou ruim 337 miljoen euro waard zijn.

Of het het beste verkoopmoment is, valt in vraag te stellen. De koers van Gimv noteert 30% lager dan haar piek in 2022. Door de omvang van het pakket zou een mogelijke verkoop de overheid jaarlijks 20 miljoen euro aan dividenden mislopen. De overheid kiest voor een blokverkoop die eind dit jaar afgerond zou moeten zijn, daarmee wilt het haar pakket aandelen in één keer verkopen aan een koper of consortium. Wat dat concreet zal betekenen voor investeerders is momenteel best onduidelijk.

Gimv is niet het meest liquide aandeel en ook niet heel bekend buiten de Benelux. Een koper zoeken kan dus een uitdaging worden, al zouden er al enkele partijen interesse getoond hebben.

Rente hoger in Rusland

Het kan altijd slechter wat betreft hoge rentevoeten en inflatie. In Rusland werd de rentevoet afgelopen maand met 100 basispunten verhoogd naar 13% om de zwakke Russische roebel aantrekkelijker te maken. 

In Turkije steeg de inflatie in de afgelopen maand naar 61,5%. De Turkse lira verzwakt enorm. Waar je 10 jaar geleden voor een euro nog 2,8 Turkse lira kreeg, ontvang je vandaag voor diezelfde euro het tienvoud.

Dat was het beursnieuws van de voorbije maand en enkele zaken die interessant zijn om de komende maand op te volgen. Benieuwd wat de maand oktober in petto heeft!

In elk geval, veel succes gewenst!

Cédric.

Pandora verhoogt groeidoelstellingen

• Pandora: de juwelenretailer verhoogde haar groeidoelstellingen mikt nu op een samengestelde jaarlijkse groei van 7-9% voor de periode 2023-2026 en een bedrijfswinstmarge van 26 à 27% in 2026. De groep ziet nog veel kansen op de Chinese markt, maar die ontginnen zal langer duren dan tot dusver werd aangenomen.

Aandelen Casino gisteren opgeschort, mededeling kwam er deze ochtend

• Casino: de aandelen van de Franse detailhandelaar werden gisteren opgeschort in afwachting van een mededeling. Die mededeling kwam er deze ochtend en betreft zoals verwacht de definitieve schuldherschikkingsovereenkomst met schuldeisers onder leiding van de Tsjechische miljardair Daniel Kretinsky om een faillissement af te wenden.

• Gisteren kroop de Duitse rente voor het eerst sinds 2011 boven 3%, klom de Italiaanse rente voor het eerst sinds 2012 boven 5% en noteerde de Belgische 10-jaarsrente rond 3,65%. De Japanse 5-jaars rente tikte zelfs 0,338%, het hoogste niveau sinds 2013. Of de rente nog altijd een hoofdrol speelt op de markten? Misschien. 

• In de VS steeg de gemiddelde hypotheekrente op 30 jaar naar 7,53%, het hoogste niveau sinds 2000, terwijl het aantal hypotheekaanvragen daalde tot het laagste niveau sinds 1995. Een gemiddeld huishouden kan zich de gemiddelde huizenprijs eenvoudigweg niet meer veroorloven aan de huidige hypotheekrente. Hogere rentes zijn dus niet onschuldig. En daarmee hebt u meteen het antwoord op de vraag uit de eerste alinea. 

• Maar de hoogste pieken op de rentemarkt werden vanaf de Europese namiddag ingeruild na een zwakker dan verwacht banenrapport. Volgens loonstrookverwerker ADP kwamen er vorige maand 89.000 particuliere banen bij, terwijl op 160.000 stuks werd gemikt en er in augustus nog 180.000 banen bijkwamen. De groei van de lonen vertraagde tot 5,9% op jaarbasis, ondertussen ook al de 12de maandelijkse daling op rij. Straks krijgen we het wekelijkse rapport over het aantal nieuwe werkloosheidsaanvragen, dat deze cijfers al dan niet kan bevestigen. 

• Indien het rapport geen slachtoffer zou blijken van een statistische aberratie, zou het wel eens kunnen dat de zwakste maand sinds januari 2021 het moment is waarop de banenmarkt door de knieën gaat. Slecht nieuws? Natuurlijk zou dat zijn tol eisen op de consumptie, maar het zou voor de Fed wel hét sein kunnen zijn om de strijd tegen de inflatie als gewonnen te verklaren. En omdat economische pijn minder erg lijkt dan een inflatoir loopgravengevecht, is het ADP-rapport de facto goed nieuws. Die hoop, want dat is het vooralsnog, kreeg ruggensteun van de benzineprijzen. Die daalden in de VS naar het laagste peil sinds 4 mei 2023 tot 2,30 dollar per gallon. De olieprijs zelf daalde tot 88 dollar per Brent-vat, het laagste niveau sinds 5 september. Dat verklaart waarom de energiesector gisteren de grootste (en bijna) enige daler was aan beide kanten van de Atlantische oceaan (-3,3% in de VS, -2,3% in Europa). 

• Aan de andere kant ligt de economie zelf nog niet (helemaal) in de touwen. De PMI-sentimentsindex voor de dienstensector daalde in september 2023 dan wel 54,5 punten, het hoogste peil in zes maanden, naar 53,6 punten, maar dat is nog steeds de negende opeenvolgende groeimaand en de 39ste periode van groei van de laatste 40 stuks. Aan economisch momentum is er niet meteen gebrek, ondanks de agressieve verkrappingscampagne van de Federal Reserve. 

• Alles bij elkaar wist de markt niet goed van welk hout pijlen te maken. De Europese markten daalden met gemiddeld 0,1%, terwijl de S&P500 met 0,8% herstelde. De Aziatische aandelenmarkten volgden die winsten quasi unaniem, want aandelen in Australië, Japan, Zuid-Korea en Hongkong stegen allemaal. China van zijn kant hield nog altijd de deuren dicht voor een vakantie die een volle week duurt. Consumentenaandelen en technologie kroonden zich overal tot de grote winnaars, ook al gaat het om een herstelbeweging. 

• Op de economische kalender prijkt met stip de wekelijkse publicatie van het aantal nieuwe werkloosheidsaanvragen, als voorloper op het officiële arbeidsmarktrapport van morgen. Verder krijgen we inzicht in het sentiment in de Britse en Duitse bouwnijverheid, naast de evolutie van de industriële productie in Frankrijk en Spanje. Geen grootste elementen, dus. 

• Verder zijn er nog altijd amper bedrijfsresultaten te rapen. Op de lijst vinden we wel onder meer Conagra Brands, Constellation, Gerresheimer en Oxurion, maar daar moeten we het dan ook mee doen.