De 8 meest gemaakte beginnersfouten

Sentiment en geruchten regeren vaak de markten. Geef er als belegger niet aan toe en blijf kalm in volatiele tijden. Houd je ratio er steeds bij en laat je niet door emoties leiden. Makkelijker gezegd dan gedaan, hoor ik je denken? Juist! De oplossing? Leg vooraf een aantal verkoopregels vast voor je portefeuille en houd je er strikt aan, ook in turbulente beurstijden.

Ontdek alvast enkele voorbeelden van zo’n regels verderop in dit artikel. Emoties zullen het je echter wel lastig maken om consequent die regels tevolgen. Soms hebben beleggers zo’n voorliefde voor een specifiek aandeeldat ze er ook bij een stevige koersdaling halsstarrig vast aan blijven houden. Enkel een vooraf vastgelegde discipline helpt in zo’n geval en doet je verkopen. Is de daling maar tijdelijk, dan kan je de aandelen later terug oppikken in je portefeuille. 

Beleggers trekken soms naar de beurs met het idee om op korte termijn snel rijk te worden. Daarvoor moet je dan wel steeds op het juiste moment kopen en verkopen. Helaas: de meeste beleggers kopen beloftevolle aandelen steevast te laat als de koers er al een mooie rit op heeft zitten. Verkopen doen ze dan weer te vroeg, nog voor het aandeel zijn top heeft bereikt.

Het omgekeerde komt net zo vaak voor. De koers van een aandeel begint te zakken en gretige beleggers kopen het aandeel in de hoop dat het snel zal herstellen. Zonder zich ook maar even af te vragen waarom dat aandeel zo sterk gedaald is. Is het een voorbijgaande koerscorrectie en mooie aankoopopportuniteit? Of is er meer aan de hand en zit het bedrijf echt in slechte papieren waardoor de koers nog verder zal kelderen en je centen geblokkeerd raken in een uitzichtloze verliespositie?

Omdat de beurs wel eens kan schommelen, alvast een gouden tip: beleg steeds met een lange termijn voor ogen. Stap daarom alleen in kwaliteitsaandelen waarin je echt gelooft. Wist je dat aandelen op de lange termijn betere returns kunnen voorleggen dan andere beleggingen? En wees gerust: dat zal je zeker niet beletten om ook al eens een mooie kortetermijnwinst te verzilveren.

Mensen zijn kuddedieren en dat is bij beleggers niet anders. Als de massa een aandeel links laat liggen, ben je wellicht ook wat minder geneigd om er je zuurverdiende centen in te stoppen. Maar is dat wel de juiste strategie? Soms moet je als belegger net wat tegendraads doen.

Zeker bij extremen. Als iedereen begint op de beurs te beleggen, is het tijd om uit de markt testappen. Als beleggers massaal hun geld in een bepaald aandeel steken en de koers gaat door het dak, dan moet je je afvragen of die koersstijging welonderbouwd is door een sterke rendabiliteit of mooie groeiperspectieven voor het bedrijf, dan wel of het enkel maar het gevolg is van die sterke koopgolf. Als beginner op de beurs is het vaak geruststellend om te zien dat anderen er netdezelfde beleggingsstrategie als jij op nahouden, maar dat rendeert zeker niet altijd.

Kuddegedrag hangt nauw samen met sentiment. De beurs kan al wel eens bokkesprongen maken door een erg negatief of optimistisch sentiment. Laat je niet leiden door dit sentiment, maar kies als starter vooral een aandeel omdat het fundamenteel sterke vooruitzichten heeft. Beslis dus zelf en maak keuzes op basis van uw huiswerk en laat u zeker niet beïnvloeden door wat de massa denkt.

Een geïnformeerd belegger is er twee waard. Je neemt best wat tijd om niet alleen de werking van de beurs te leren kennen, maar ook om op de hoogte te blijven van wat er reilt en zeilt op de financiële markten. Beleggen is een werkwoord en een beetje huiswerk is wel aan de orde. Maar niet getreurd, je staat er zeker niet alleen voor. Verschillende online brokers bieden gratis online opleidingen aan om je kennis van de beurs, maar ook van specifieke beleggingsproducten te vergroten. Zo kun je stap voor stap en op uw maat de beurs beter leren kennen. Maar niet alleen kennis over de werking van de beurs is belangrijk. Zeker als je de eerste stappen op de beurs zet, is het cruciaal goed te weten wat je koopt. De beroemde beursgoeroe Peter Lynch zei ooit: “Weet wat je bezit en zie dat je het in 1 minuut kan uitleggen aan een 12-jarig kind”.

Daarom zoek je als startende belegger best eerst dicht bij huis naar aandelen voor je portefeuille. Je zult sneller en makkelijker nieuws opvangen over een bedrijf dat genoteerd is op Euronext Brussel dan voor een aandeel op Nasdaq. Bekijk ook eens of er interessante aandelen zijn uit de sector waarin je werkt. Je volgt beroepsmatig misschien al enkele trends op en zult dan ook sneller potentieel bij zo’n aandelen opmerken. Of kijk eens rondom je: wat verkoopt er goed in de supermarkt, welke gadgets halen je kinderen in huis,...

Wie in 2008 als belegger enkel bankaandelen in portefeuille had, maakte  absoluut niet de beste tijd mee. Al je geld in slechts één aandeel of sector steken op de beurs, is gevaarlijk. Komt die in stormweer terecht, dan kun je de verliezen op die aandelen niet compenseren door winsten op andere posities. Daarom is spreiding of diversificatie één van de basisprincipes van beleggen op de beurs.

Wat kan zo’n spreiding inhouden? Je kan niet alleen aandelen in portefeuille houden, maar bijvoorbeeld ook een obligatie met een jaarlijkse coupon. Met een ETF of beleggingsfonds koopt je in één keer een gespreide belegging. Je kan ook zelf een portefeuille opbouwen met aandelen uit diverse sectoren (energie, telecom, ...) of uit verschillende landen/regio’s (Amerika, Europa,...). Stel dat de Europese beurzen geen al te beste tijden meemaken, dan kan het perfect dat de Amerikaanse economie in veel betere doen is. Enkel als er een wereldwijde crisis is die alle sectoren treft, kan je hele portefeuille hinder ondervinden.

Maar té is nooit goed. Te veel spreiden dus ook niet. Anders eindig je met een hele reeks van kleinere posities en betaal je je blauw aan transactiekosten en beurstaks. Het wordt dan ook snel te complex om zo’n groot aantal bedrijven op de voet te volgen. Beperk je daarom als startende belegger tot een tiental welgekozen en gespreide aandelen.

Als je op de beurs wil beleggen, hoef je zeker niet je spaarrekening te plunderen. Start met een bepaald bedrag dat je kunt “missen” of op korte termijn niet nodig hebt. Bouw wat buffer in voor onvoorziene uitgaven en plaats dat geld op een spaarrekening. Op de beurs gaat je aan de slag met wat rest... en dat hoeven niet meteen grote bedragen te zijn. Zo kom je niet in een situatie terecht dat je snel geld nodig hebt en daarvoor halsoverkop je aandelen moet verkopen op een slecht moment aan een te lage koers.

Op de beurs beleggen brengt meer op, maar is ook risicovoller dan je geld te sparen. Hoe risicovol hangt af van het type beleggingsproduct waarin je belegt. Turbo’s en opties houden meer risico’s in dan aandelen, fondsen of ETF’s. Maar ook bij de aandelen zijn er meer stabielere aandelen (ook wel waardeaandelen genoemd), terwijl groeiaandelen een heel wat grilliger koersverloop kennen. Je moet zelf als belegger bepalen hoeveel risico u wil nemen. De stelregel geldt: hoe hoger het risico, hoe groter het potentiële rendement. Maar het woord “potentieel” is hier cruciaal, het kan ook anders uitdraaien. 

Begin dus als starter op de beurs met minder risicovolle beursgenoteerde producten en houd een geldbuffer aan op uw spaarrekening.

Bescheidenheid siert de startende belegger. Net zoals met andere zaken, zal zelf beleggen op de beurs met vallen en opstaan gebeuren. Iedereen maakt fouten. Het komt erop aan ze te (h)erkennen en er lessen uit te trekken voor de toekomst en zeker niet overmoedig te worden. Natuurlijk mag je jeintuïtie wat volgen, maar liefst niet blindelings. Je moet er je voor hoeden om al te irrationele beslissingen te nemen louter op basis van emoties. Die monden vaak uit in verliezen.

Feiten, feiten en nog eens feiten dus: maak een objectieve analyse van een bedrijf als je er aandelen van wil kopen en baseer je op fundamentele data voor je beleggingsbeslissing. Bepalen wat het juiste moment is om aandelen te kopen, is geen exacte wetenschap: je koopt altijd iets te vroeg of iets te laat, tenzij je een kristallen bol hebt. Weet echter dat objectieve cijfers en een stukje intuïtie je al een eind op weg zetten. Intuïtie is deels aangeboren, maar komt vooral voort uit de ervaring die je opbouwt met beleggen.

Maar ook de meest ervaren beleggers maken soms nog fouten! Vertrouw op eenvoudige en betrouwbare analyses. Focus op de vooruitzichten qua rendement en groei van de onderneming waarin je gelooft en laat je hoofd niet op hol brengen door geruchten: doe steeds zelf je huiswerk en pas je strategie niet ondoordacht aan.

Wanneer je beleggingen de wind in de zeilen hebben, kun je enthousiast raken bij het idee van nog hogere winsten. Maar als er signalen zijn dat het tijd is om je positie te verkopen en winst te nemen, doe dat dan!

Als de koers van uw aandelen daalt met 8 tot 10%, stel dan de juiste vragen: is dit het gevolg van de volatiliteit op de beurzen? Verkeert het bedrijf of de sector waarin ik belegd heb in moeilijkheden? Is de daling het gevolg van algemeen beurssentiment en heb je nog steeds vertrouwen in het bedrijf waarin je belegt, dan kunt je je aandelen verkopen, wachten tot de markt zich herstelt en de aandelen vervolgens terugkopen.

Stel voor jezelf regels op voor de verkoop van aandelen en wijk er niet van af:

• Verkoop ten minste de helft van je positie bij een verdubbeling van de koers.
• Beperk het verlies en verkoop het aandeel als de koers 8 tot 10% onder de initiële koers daalt. Maak gebruik van stop loss of stop limiet orders.
• Doe een aandeel van de hand als het nieuws fundamenteel slecht is.
• Stel jezelf regelmatig deze vraag: “Zou ik het aandeel nog kopen tegen zijn huidige koers?” Luidt het antwoord nee, dan is het tijd om winst te nemen.