Het conflict ondermijnt het vertrouwen van bedrijven en huishoudens en dat zal niet snel verdwijnen, aangezien Trump zijn ultimatum heeft uitgesteld tot 6 april. Dat belooft opnieuw stevige jojo‑bewegingen op de financiële markten.

Nog altijd even onduidelijk

Op dit moment weten we nog steeds niet wie we moeten geloven, de Iraniërs of de Amerikanen, en de verklaringen van Trump brengen daar geen klaarheid in. In deze situatie, die voorlopig lijkt vast te zitten, met misschien gesprekken maar een aanhoudend conflict, blijft de olieprijs boven 100 dollar per vat. Dat duwt de obligatierentes opnieuw wat hoger. Zo is het rendement op de Duitse tweejaars Bund verder gestegen, met een toename van 70 basispunten sinds 1 maart.

Hoe langer het conflict aansleept, hoe meer het inflatiespook rondwaart en hoe sterker het gevoel wordt dat de ECB mogelijk zal moeten ingrijpen. Na Christine Lagarde is het nu de beurt aan de voorzitter van de Bundesbank, Joachim Nagel, om te waarschuwen. Hij stelt dat een renteverhoging een optie is. 

Hij verklaarde: “Het is zeker een optie, maar slechts één van de opties. Ik denk dat we in april over voldoende gegevens zullen beschikken om te bepalen of we moeten ingrijpen of kunnen afwachten. Maar we zouden niet moeten aarzelen om nu te handelen enkel omdat we denken dat het nog te vroeg is.”

Hij verduidelijkte verder: “Dit is duidelijk een situatie waarin elke dag die voorbijgaat bijdraagt aan het toenemen van de inflatierisico’s, vooral wat betreft wat voor ons vanuit monetair beleid het belangrijkst is: de ontwikkeling van de inflatieverwachtingen op middellange termijn.”

Zelfde beeld

Ook bij de Noorse driejaarsrente, die na de vergadering van gisteren sterker is gestegen.

De Noorse centrale bank liet haar beleidsrente ongewijzigd op 4 procent, maar in plaats van uit te gaan van renteverlagingen, zoals eerder aangekondigd, heeft ze haar koers volledig gewijzigd en de mogelijkheid van renteverhogingen geopperd. Meer nog, volgens het communiqué zijn het meer dan louter mogelijkheden: “De onzekerheid is groter dan gebruikelijk door de oorlog in het Midden‑Oosten, maar het comité acht het waarschijnlijk noodzakelijk om de beleidsrente tijdens een van de volgende monetairebeleidsvergaderingen te verhogen.” Gouverneur Ida Wolden Bache benadrukte dat de inflatie hoger ligt dan verwacht en dat “dit een van de redenen is waarom we onze inflatievooruitzichten hebben verhoogd en waarom we nu denken dat een restrictiever monetair beleid nodig is”.

De Noorse centrale bank rekent voortaan op een inflatie van 3,3 procent dit jaar tegenover 2,7 procent eerder, en van 2,8 procent in 2027 tegenover 2,4 procent voordien. Het gevolg is dat de Noorse kroon opnieuw is gestegen tegenover de euro. Noorwegen is immers een grote begunstigde van de hogere gas‑ en olieprijzen.

Nog een voorbeeld

Volgens de notulen van de laatste vergadering van de Tsjechische centrale bank op 19 maart heeft zij haar intenties bijgesteld, nadat ze begin dit jaar nog rekening hield met een mogelijke renteverlaging.

De Tsjechische tweejaarsrente houdt nu ook rekening met renteverhogingen, op basis van die notulen waarin staat dat “gouverneur Aleš Michl verklaarde dat het noodzakelijk is een strikt monetair beleid aan te houden en de kostenschok niet te onderschatten. Voorzichtigheid is geboden. Indien er een risico zou zijn op een stijging van de kerninflatie, zou de Raad bereid zijn het monetair beleid te verstrakken.”

Voorlopig beschikt de centrale bank echter over enige manoeuvreerruimte, aangezien de inflatie in februari onder 2 procent is gezakt en de beleidsrente op 3,50 procent staat.

Ah ja…

Ik had het aan het begin van mijn commentaar over het dalende consumentenvertrouwen, maar ik wil het moreel niet helemaal kelderen vlak voor het weekend.

Zeker nu de winter deze ochtend is teruggekeerd en de natuur opnieuw heeft vastgezet, net als het gezang van de vogels die zich afvroegen wat er aan de hand was. Een natuur die drie weken voorliep en dacht zich al in volle pracht en schoonheid te kunnen ontplooien.

Wel, het consumentenvertrouwen lijkt daar sterk op. Na het optimisme over een mogelijk herstel in Duitsland aan het begin van het jaar, is het opnieuw teruggevallen. Dat blijkt uit de index van het Duitse consumentenvertrouwen, gepubliceerd door marktonderzoeksinstituut GfK.

Volgens dat onderzoek zijn de inkomensverwachtingen van consumenten in negatief terrein beland uit vrees dat inflatie hun koopkracht aantast. Ook hun economische verwachtingen zijn gedaald tot het laagste niveau sinds december 2022.

Hetzelfde beeld in Groot‑Brittannië, waar de GfK‑index voor het consumentenvertrouwen in maart is gezakt tot het laagste peil in bijna een jaar.

Neil Bellamy, directeur consumentenonderzoek bij GfK, stelde vast dat “mensen eenvoudigweg niet denken dat de economie sterk genoeg is om de gevolgen van het conflict in het Midden‑Oosten te doorstaan”.

En hij voegde eraan toe: “Tenzij er snel een oplossing komt voor het conflict of overheidsmaatregelen worden genomen, zoals extra steun voor energiefacturen, dreigt deze angstgolf die we in de maartgegevens zien, uit te groeien tot een overstroming.”