De Amerikaanse tienjaarsrente heeft opnieuw een belangrijke symbolische grens doorbroken. Voor het eerst sinds oktober 2023 steeg het rendement op de Amerikaanse staatsobligatie met een looptijd van tien jaar boven 5%. Dat lijkt misschien slechts een psychologische mijlpaal, maar de gevolgen kunnen aanzienlijk zijn voor de financieringskosten van de Amerikaanse overheid, de waardering van aandelen en de wereldwijde financiële markten, geeft CBC-hoofdeconoom Bernard Keppenne aan.

Waarom die 5% zo belangrijk is

Hoewel de Amerikaanse tienjaarsrente in oktober 2023 al even boven 5% uitkwam, was dat van korte duur. Voor een langdurige periode met een rente boven dat niveau moeten we zelfs teruggaan naar 2007.

Dat beleggers vandaag opnieuw hogere rendementen eisen, weerspiegelt verschillende bezorgdheden. Zo blijft de inflatie hardnekkig, houden markten rekening met mogelijke verdere renteverhogingen door de Amerikaanse centrale bank (Fed), en stijgt het aanbod van schulden op de markt. Niet alleen de Amerikaanse overheid moet zich massaal financieren, ook grote technologiebedrijven trekken miljarden aan via obligaties. Die extra uitgiftes vergroten de concurrentie om kapitaal en zetten de rente verder onder druk.

Tegelijk blijft de Amerikaanse economie relatief sterk presteren, terwijl ook de hoge overheidsschuld beleggers nerveus maakt. Een hogere rentevergoeding moet hen overtuigen om Amerikaanse staatsobligaties te blijven kopen.

Hogere rente zet druk op aandelen

De rentestijging komt op een bijzonder gevoelig moment voor de aandelenmarkten. Vooral technologieaandelen kunnen onder druk komen te staan.

Wanneer obligaties meer rendement opleveren, worden ze aantrekkelijker als alternatief voor aandelen. Bovendien worden toekomstige winsten van groeibedrijven minder waard wanneer beleggers die tegen een hogere rente moeten verdisconteren. Dat verklaart waarom stijgende langetermijnrentes vaak wegen op technologieaandelen en andere groeisectoren.

Opvallend is ook dat de reële rente, de rente gecorrigeerd voor de verwachte inflatie, is opgelopen tot 2,64%. Dat is het hoogste niveau sinds 2008 en toont aan dat beleggers een steeds hogere vergoeding eisen bovenop de verwachte prijsstijgingen.

Ook Europa voelt de impact

De rente-opstoot beperkt zich niet tot de Verenigde Staten. Ook in Europa lopen de obligatierentes verder op. Zo bereikte de Franse tienjaarsrente het hoogste niveau sinds 2008.

Daar ligt vooral de energieproblematiek aan de basis van de onrust. De prijzen van gas en elektriciteit stijgen opnieuw, terwijl Europese landen hun energievoorraden voor de winter moeten aanvullen. Veel regeringen hadden eerder gerekend op een snellere afkoeling van geopolitieke spanningen en stelden aankopen uit. Nu de onzekerheid aanhoudt, moeten extra voorraden worden aangelegd, wat de prijzen verder opdrijft.

De Europese Centrale Bank volgt de situatie nauwgezet. Meerdere beleidsmakers waarschuwen dat de inflatierisico's opnieuw toenemen en sluiten bijkomende renteverhogingen niet uit. Hogere energieprijzen dreigen immers door te sijpelen naar de bredere economie via hogere kosten voor verwarming, elektriciteit en voeding.

China blijft een economie met twee snelheden

Terwijl de VS en Europa vooral worstelen met inflatie en hogere rentes, blijft het economische beeld in China gemengd.

De industriële productie blijft profiteren van de export en groeide in augustus met 5,2% op jaarbasis. De binnenlandse vraag blijft daarentegen zwak. De detailhandelsverkopen stegen slechts beperkt, wat erop wijst dat Chinese consumenten voorzichtig blijven.

De grootste zorgen blijven afkomstig uit de vastgoedsector. Investeringen in vastgoed daalden tijdens de eerste acht maanden van het jaar met bijna 20%, terwijl ook de woningverkopen verder terugvielen. Ondanks verschillende aangekondigde hervormingen blijft het vertrouwen in de vastgoedmarkt broos.

De technologiesector vormt één van de weinige lichtpunten. Investeringen in hoogtechnologische industrieën blijven stijgen, mee dankzij de wereldwijde investeringsgolf rond artificiële intelligentie.

Wat betekent dit voor beleggers?

De doorbraak van de grens van 5% voor de Amerikaanse tienjaarsrente is veel meer dan een symbolische gebeurtenis. Ze wijst op hardnekkige inflatiedruk, een hoge financieringsbehoefte en toenemende bezorgdheid over de schuldenpositie van overheden.

Voor beleggers betekent dit dat obligaties opnieuw aantrekkelijker worden, terwijl aandelen, en vooral groeiaandelen, gevoeliger worden voor schommelingen. Tegelijk blijven energieprijzen in Europa en de zwakke vastgoedmarkt in China belangrijke factoren die de wereldeconomie de komende maanden zullen beïnvloeden.

Volgens Bernard Keppenne benadrukt de huidige marktsituatie vooral één zaak: de strijd tegen inflatie is nog niet volledig gewonnen, waardoor rente en financieringskosten langer hoog kunnen blijven dan veel beleggers hadden gehoopt.