Elia staat voor een belangrijke volgende fase in de uitbouw van het Belgische elektriciteitsnet. De energieregulator CREG heeft in een niet-bindend advies gevraagd om aanpassingen aan het nieuwe Federale Ontwikkelingsplan (FDP) voordat dit in 2027 ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de federale regering. Hoewel de discussie over de impact op de nettarieven opnieuw de aandacht vestigt op de betaalbaarheid van elektriciteit, ziet KBC Securities-analist Kristof Samoy geen fundamentele bedreiging voor de langetermijnvooruitzichten van Elia.

Elia?

Elia Group  is de groep boven de Belgische transmissienetbeheerder Elia Transmission Belgium en de Duitse TNB 50Hertz (waarvan het 80% bezit). De belangrijkste activiteiten van de groep zijn de transmissie van elektriciteit van producenten naar distributienetbeheerders en grote industriële gebruikers. Daarnaast bezit de groep ook 50% van de Nemo Link interconnector tussen België en het VK, samen met National Grid.

Miljardeninvesteringen voor het elektriciteitsnet

Het Federale Ontwikkelingsplan is het strategische investeringsplan voor de Belgische elektriciteitsinfrastructuur en wordt om de vier jaar geactualiseerd. Het nieuwe plan heeft betrekking op de periode 2028 tot 2038 en voorziet investeringen van ongeveer 24 miljard euro. Eind juni werd het ontwerpplan ingediend bij de regulator CREG, die nu een eerste niet-bindend advies heeft uitgebracht. Na een publieke consultatieronde wordt het dossier in het tweede kwartaal van 2027 voorgelegd aan de federale minister van Energie voor definitieve goedkeuring.

CREG waarschuwt voor sterke stijging van nettarieven

De regulator berekende dat de geplande investeringen kunnen leiden tot een stijging van de transmissienettarieven met 50% tot 60% tussen 2028 en 2031. Volgens de CREG zou daar na 2031 zelfs nog eens een bijkomende stijging van 40% tot 50% bovenop kunnen komen indien het huidige beleid ongewijzigd blijft. De regulator benadrukt daarbij dat de kosten van de investeringen relatief zeker zijn, terwijl de uiteindelijke voordelen voor de elektriciteitsprijzen moeilijker te garanderen zijn.

Dat standpunt zal volgens Kristof mogelijk opnieuw het maatschappelijke debat aanwakkeren over de betaalbaarheid van energie en de concurrentiepositie van Belgische bedrijven.

Prioriteiten en timing onder de loep

De CREG vraagt dat Elia prioriteit geeft aan investeringsprojecten met de beste kosten-batenverhouding en de snelste positieve impact voor de gebruikers van het elektriciteitsnet. De regulator wijst ook op het belang van de geplande hoogspanningsverbinding Boucle du Hainaut. Voor dit project werd nog geen vergunning afgeleverd. Volgens de CREG dreigt zonder tijdige realisatie van deze verbinding het risico op netcongestie aanzienlijk toe te nemen.

Politieke discussie kan vertraging veroorzaken

Volgens Kristof was het voor de markt geen verrassing dat een aanzienlijke stijging van de nettarieven eraan kwam. De noodzaak om het elektriciteitsnet fors uit te breiden en te versterken is al langer bekend. Wat nog onzeker was, was de precieze omvang van de impact op de nettarieven vanaf 2028. Die wordt nu duidelijker.

Hoewel het advies van de CREG niet bindend is, kan het volgens hem wel een invloed hebben op het politieke beslissingsproces.

Met de federale verkiezingen van 2029 in het vooruitzicht en beperkte budgettaire ruimte om investeringen via overheidsmiddelen te ondersteunen, verwacht hij dat bepaalde projecten mogelijk opnieuw geëvalueerd of in de tijd gespreid zullen worden.

Elektrificatie blijft krachtige groeimotor

Ondanks die mogelijke vertragingen blijft Kristof positief over de fundamentele vooruitzichten van Elia. De elektrificatie van de economie versnelt verder, onder meer door de toenemende vraag vanuit datacenters, digitale infrastructuur en hernieuwbare energie. Daarnaast neemt ook het risico op netcongestie toe wanneer onvoldoende wordt geïnvesteerd in het transmissienet. Volgens hem bevestigen deze trends juist de noodzaak van de geplande investeringen.

Belgisch investeringsplan slechts deel van totale groeiplannen

Kristof benadrukt bovendien dat de Belgische investeringen slechts een beperkt deel vormen van de totale investeringsplannen van Elia Group. Ongeveer 25% van de verwachte investeringen heeft betrekking op België. De overige investeringen bevinden zich voornamelijk binnen de internationale activiteiten van de groep. Daardoor blijft de afhankelijkheid van één specifiek regulatoir dossier relatief beperkt.

Koersdruk door onzekerheid

De grotere onzekerheid rond de timing van de goedkeuring leidde recent tot winstnemingen in het aandeel. Beleggers reageerden bezorgd op het vooruitzicht van mogelijke politieke discussies en eventuele vertragingen.

Volgens Kristof verandert dit echter niets aan de fundamentele aantrekkelijkheid van de investeringscase.

KBC Securities over Elia

Kristof Samoy erkent dat het advies van de CREG de politieke discussie over nettarieven en investeringen opnieuw op scherp zet. Hoewel hij niet uitsluit dat bepaalde projecten bijkomende verantwoording zullen vereisen of mogelijk later worden uitgevoerd, ziet hij geen fundamenteel risico voor de langetermijnvooruitzichten van Elia. De structurele groei van de elektriciteitsvraag, de voortschrijdende elektrificatie en de noodzaak om netcongestie te vermijden blijven sterke drijfveren voor bijkomende investeringen. Bovendien vertegenwoordigen de Belgische projecten slechts ongeveer een kwart van de totale investeringsplannen van de groep. KBC Securities handhaaft daarom het koersdoel van 145 euro en de "Opbouwen"-aanbeveling voor Elia.