Terugblik

Algemeen

• De MSCI World All Countries index (d.i. inclusief de opkomende landen) steeg lichtjes in de maand oktober (+0,55%). Vergeleken met begin dit jaat staat de index op +9,95%. De MSCI World index ging 0,82% lager in oktober. Sinds het jaarbegin staat deze index 9,75% hoger. .   

• De S&P500 daalde 0,93% in oktober (+10,73% sinds 1.1.26), de Nasdaq daalde sterker, nl. 6,65% de voorbije maand (+12,42% sedert 1.1.26). De Dow Jones ging 1,7% hoger in oktober wat een stijging inhoudt van 7,71% sedert het jaarbegin.       

• De Euro Stoxx 50 ging 2,20% lager de voorbije maand (+5,86% sedert 1.1.2026). De Stoxx 600 steeg met 1,8% in oktober (+9,21% sedert 1.1.26). 

• In Azië daalde de CSI 300 met 8,53% in oktober en houdt het niet positief sedert 1.1.2026. De CSI300 daalde sedert het jaarbegin met maar liefst 13,91%.

Regio’s

• Binnen opkomend Azië heeft Japan een inhaalbeweging gemaakt.

• Noord-Amerika is lichtjes aan het herstellen.

• De eurozone en Europa bengelen achteraan aangezien de energieprijzen een grote invloed hebben op de economische groei. 

Sectoren

• Energie was met +12,8% de uitgesproken winnaar. De sector profiteerde van de sterke stijging van de olieprijs. Hernieuwde spanningen in het Midden-Oosten duwden Brent in oktober tot 118 dollar per vat. Daardoor konden energieaandelen zich volledig onttrekken aan de algemene zwakte van de aandelenmarkt.

• Ook de klassieke defensieve sectoren deden het bijzonder goed. Niet-cyclische consumptiegoederen stegen 10,7%, gezondheidszorg 9,9% en nutsbedrijven 7,9%. Beleggers zochten duidelijk meer bescherming toen de volatiliteit bij technologie opliep. Tegelijk daalden de obligatierentes vanaf hun pieken van september, wat eveneens gunstig was voor defensieve en rentegevoelige segmenten.

• Aan de andere kant van het spectrum stond informatietechnologie met een verlies van 7,0%. Beleggers begonnen kritischer te kijken naar de enorme investeringen die nodig zijn voor AI-infrastructuur en vroegen zich af of daar voldoende rendement tegenover zal staan. Vooral halfgeleiders kregen het zwaar te verduren: wereldwijd verloor die subsector 13,7%. Grote AI-gerelateerde aandelen zoals Nvidia (-10,4%) en Broadcom (-7,2%) stonden stevig onder druk, terwijl software met +0,9% veel beter standhield.

• Communicatiediensten waren met -13,5% zelfs de zwakste grote sector. Ook hier speelde de correctie van de technologiegiganten een belangrijke rol. Alphabet verloor in oktober 18,7% en Meta 15,2%, terwijl beleggers opnieuw kritischer keken naar de omvang en rendabiliteit van AI-gerelateerde kapitaaluitgaven.

• Financiële waarden kenden een gemengder beeld. Vooral Europese financiële aandelen verloren 5,4%, waarbij zorgen over de Franse begrotingssituatie en politieke onzekerheid druk zetten op banken. De Franse risicopremie tegenover Duitse staatsobligaties liep verder op.

• De olieprijs kende in oktober een zeer sterke en volatiele stijging, waarbij geopolitieke ontwikkelingen in het Midden-Oosten duidelijk de dominante factor waren. Brent noteerde op 7 oktober nog 100,20 dollar per vat, het laagste slotniveau van de maand, maar steeg vervolgens tot 116,72 dollar op 23 oktober, het hoogste slotniveau sinds eind april. Dat komt neer op een stijging van ongeveer 16,5% in iets meer dan twee weken. 

• De voornaamste motor achter die beweging was de toenemende geopolitieke risicopremie rond de Perzische Golf en de Straat van Hormuz. Oktober was volgens gegevens aangehaald door Reuters de zwaarste maand sinds 2017 wat betreft aanvallen op commerciële scheepvaart in de Straat van Hormuz en omliggende wateren. Daarnaast hervatten de Houthi's aanvallen op Saoedi-Arabië, waaronder een aanval op de belangrijke Ras Tanura-raffinaderij. 

• Opvallend is dat de forse prijsstijging niet uitsluitend het gevolg was van een daadwerkelijke daling van de olie-export. Voorlopige gegevens van Kpler wezen er midden oktober zelfs op dat de olie-export uit het Midden-Oosten, exclusief Iran, boven het niveau van vóór de oorlog lag. De prijsbeweging weerspiegelde dus in belangrijke mate het risico dat de aanvoer alsnog ernstig zou kunnen worden verstoord. 

• Vanaf 16 oktober versnelde de stijging. Brent sloot die dag op 109,86 dollar, steeg op 22 oktober met 4% tot 113,17 dollar en bereikte een dag later 116,72 dollar. Volgens Oil & Gas Middle East was ongeveer 87% van de netto prijsstijging in oktober geconcentreerd in drie handelssessies die door aanvallen werden gedomineerd.

• Na de piek van 23 oktober liep een deel van de geopolitieke premie opnieuw uit de prijs. Diplomatieke contacten met Iran brachten Brent tegen 27 oktober terug tot 113,88 dollar, waarna de prijs op 28 oktober opnieuw boven 115 dollar uitkwam na nieuwe spanningen rond Saoedi-Arabië. 

• De goudprijs kende in oktober een duidelijk zwakke maand. Tegen 30 oktober was goud ongeveer 4,3% gedaald sinds het begin van de maand, waarmee het edelmetaal op weg was naar zijn tweede opeenvolgende maandverlies. Op 30 oktober zakte de spotprijs bovendien onder de belangrijke grens van 4.000 dollar per troy ounce.

• De belangrijkste tegenwind kwam van de Amerikaanse renteverwachtingen. Sterker dan verwachte economische groei en opnieuw oplopende inflatie versterkten de verwachting dat de Federal Reserve de rente opnieuw zou kunnen verhogen. Een hogere rente maakt goud relatief minder aantrekkelijk omdat het edelmetaal zelf geen rente of dividend oplevert. 

• Opvallend genoeg speelde ook de sterke stijging van de olieprijs goud parten. De onrust rond de Straat van Hormuz duwde olie hoger, waardoor de markt rekening hield met hardnekkigere inflatie en langer hoge beleidsrentes. De geopolitieke spanningen ondersteunden goud dus als veilige haven, maar tegelijkertijd zorgden ze via de hogere olieprijs voor een renteklimaat dat juist negatief was voor goud. 

• Tegen het einde van de maand versnelde de neerwaartse beweging. Op 30 oktober daalde spotgoud met 3,5% tot ongeveer 3.881 dollar per ounce, het laagste niveau in ongeveer een jaar. De scherpe correctie van technologieaandelen leidde volgens analisten bovendien tot gedwongen verkopen en margin calls, waardoor zelfs traditionele veilige havens zoals goud werden verkocht.

• De zwakte in oktober moet wel in een ruimer perspectief worden geplaatst. Goud had op 29 januari 2026 een recordhoogte van 5.595,47 dollar per ounce bereikt. Tegen eind oktober stond de prijs ongeveer 30% onder die piek.

Rentevoeten

Verenigde Staten

• De Amerikaanse korte rente bleef hoog, doordat sterke economische groei, een veerkrachtige arbeidsmarkt en hardnekkige inflatie de markt deden rekenen op een langer restrictief beleid van de Federal Reserve. De tweejaarsrente bedroeg op 30 oktober 4,56%. 

• Aan het lange einde liep de rente eveneens op. De Amerikaanse tienjaarsrente noteerde op 26 oktober rond 4,99%, terwijl op 27 oktober een niveau van 5,13% werd bereikt. Tegen eind 26 verwacht en een verwachting van 5,25% tegen eind 2026 vermeldde.De stijging van de lange rente weerspiegelde niet alleen hogere inflatieverwachtingen, maar ook een grotere termijnpremie door omvangrijke begrotingstekorten en het grote aanbod van Amerikaans staatspapier. Interne analyses wijzen daarnaast op recorduitgiften door AI- en technologiebedrijven. 

Europa

• Ook in de eurozone bleef de korte rente onder opwaartse druk. De Duitse tweejaarsrente, die als referentie voor de eurozone wordt gebruikt, bedroeg op 29 oktober 3,21%. De Europese Centrale Bank hield haar depositorente rond 2,50%, maar de markt hield rekening met verdere verkrapping.

• De Duitse tienjaarsrente noteerde op 26 oktober rond 3,38%. De interne marktvooruitzichten plaatsten de rente op 27 oktober op 3,44%, met een verwachting van ongeveer 3,50% voor eind 2026. 

• De stijging van de lange Europese rente werd ondersteund door hogere energie- en inflatieverwachtingen, geplande defensie-uitgaven en het vooruitzicht van grotere overheidsuitgiften. Tegelijk bleven de verschillen tussen de eurolanden groot: op 26 oktober bedroeg de Belgische tienjaarsrente ongeveer 4,43%, de Italiaanse 4,57% en de Franse bijna 4,97%, tegenover 3,38% voor Duitsland. 

China

• De Chinese tweejaarsrente bedroeg eind oktober slechts 1,25%, terwijl de tienjaarsrente op 26 oktober rond 1,63% noteerde. De lage rente weerspiegelde de zwakkere binnenlandse prijsdruk en het ondersteunende monetaire beleid. De gemiddelde inflatieverwachting voor China bedroeg slechts 1,1% voor zowel 2026 als 2027, aanzienlijk minder dan in de VS en de eurozone. 

• Ook het lange einde bleef onder druk. China was begin oktober de enige grote obligatiemarkt in de internationale vergelijking waar de langetermijnrente sinds het begin van het jaar was gedaald. De Chinese dertigjaarsrente stond rond 2,10%, ongeveer 17 basispunten lager dan aan het begin van 2026.

Japan

• In Japan zette de normalisering van de rente zich voort. De Japanse tweejaarsrente bedroeg op 30 oktober 1,88%, bij een beleidsrente van ongeveer 1,25%. De beweging was veel sterker aan het lange einde. De Japanse tienjaarsrente stond op 26 oktober rond 2,81%, terwijl de dertigjaarsrente begin oktober ongeveer 4,15% bedroeg, toen een recordniveau in de gebruikte reeks.

• De Japanse curve was daarmee opvallend steil. Het verschil tussen de tweejaars- en tienjaarsrente bedroeg eind oktober ongeveer 90 basispunten. Het verschil met de dertigjaarsrente was nog veel groter. Dit wees op een aanzienlijke termijnpremie voor inflatie, begrotingsrisico en het bezit van zeer langlopende Japanse staatsobligaties.

Wisselkoersen

• De euro begon oktober op 1,1298 dollar op 1 oktober. Daarna bleef de munt grotendeels onder druk. EUR/USD noteerde 1,1177 op 7 oktober, herstelde tijdelijk tot 1,1253 op 16 oktober, maar verzwakte vervolgens opnieuw. Op 29 oktober werd met 1,1130 dollar per euro het laagste niveau van de maand bereikt, waarna een licht herstel tot 1,1172 volgde op 30 oktober. 

• Daarmee daalde EUR/USD tussen 1 en 30 oktober van 1,1298 naar 1,1172. Dat is een daling van ongeveer 1,1% binnen de kalendermaand. Het grotere verlies van 2,7% op basis van maandgemiddelden komt doordat de gemiddelde wisselkoers van september nog aanzienlijk hoger lag. 

• Een belangrijke factor was het relatief aantrekkelijke Amerikaanse renteklimaat. Zowel de Federal Reserve als de ECB had in september de rente verhoogd, waardoor het renteverschil volgens de geraadpleegde analyse ongeveer 150 basispunten bleef bedragen. Tegelijk bleef de Amerikaanse economie sterk genoeg om verwachtingen van een langdurig restrictief Fed-beleid te ondersteunen. 

• Aan Europese zijde speelde ook politieke en budgettaire onzekerheid in Frankrijk. De Franse tienjaarsrente noteerde op 21 oktober volgens dezelfde bron maar liefst 157 basispunten boven de Duitse rente, het grootste verschil sinds de periode 2009-2011. Dat verhoogde de risicopremie op Europese activa en woog op de euro. 

Bron : KBC Asset Management/LSEG Datastream