di. 17 nov 2026

De dode bladeren worden met hopen bijeengeveegd, meegesleurd door regen en wind, net zoals aandelen werden meegesleurd door twijfels over AI en door nieuwe Amerikaanse maatregelen om de toegang tot geavanceerde chips te beperken.
Nieuwe regels
De Amerikaanse regering heeft nieuwe regels ingevoerd die de levering van geavanceerde chips beperken aan belangrijke economieën in Azië, zoals Maleisië, Singapore, Indonesië en Thailand. Sommige Chinese bedrijven maakten gebruik van deze landen om toegang te krijgen tot de rekenkracht die nodig is om AI-modellen te trainen. En daar blijft het niet bij. De VS leggen ook nieuwe eisen op aan buitenlandse datacenters die "aanzienlijke hoeveelheden rekenkracht" leveren aan bedrijven met hun hoofdkantoor in China. Dat treft zowel ondernemingen in Maleisië als Europese bedrijven zoals ASML.
De maatregel raakt de snelgroeiende datacentersector in Zuidoost-Azië hard. Sinds 2021 heeft Maleisië voor 95 miljard dollar aan investeringen in datacenters goedgekeurd. Thailand beschikt over 42 datacenters, goed voor 3.400 MW aan IT-capaciteit en ongeveer 22,6 miljard dollar aan investeringen.
Na de forse correctie op de Amerikaanse beurzen gisteravond was er niet veel meer nodig om de Aziatische aandelenmarkten vanochtend dezelfde richting uit te sturen.Als neveneffect van de daling van AI-gerelateerde bedrijven ging ook koper fors lager, waardoor mijnbouwaandelen eveneens onder druk kwamen.
De dollar blijft profiteren van het vooruitzicht op renteverhogingen en wint verder terrein tegenover een korf van valuta's. Tegenover de yen nadert de dollar opnieuw de grens van 160 yen.

Ook de olieprijzen daalden fors, wat uiteraard goed nieuws is. De markt kampt met een overaanbod, mede door het herstel van de olie-export uit het Midden-Oosten, ondanks de aanhoudende bezorgdheid over aanvallen op olietankers in de regio. Ook goud en bitcoin gingen lager. Kortom, vrijwel alles daalde, met uitzondering van de dollar en de VIX-index.
Einde van de cyclus?
Hoewel de Australische centrale bank begin deze maand haar rente opnieuw verhoogde, blijkt uit de notulen van haar laatste vergadering dat ze waarschijnlijk het einde van haar renteverhogingscyclus nadert. Enerzijds stemden drie van de negen bestuursleden tegen een renteverhoging. Zij vrezen dat de economie op het punt staat veel sterker te vertragen nu de werkloosheid stijgt en de vastgoedprijzen dalen.
Anderzijds waren de overige leden van oordeel dat "de risico's van een monetair beleid dat op dit moment onbedoeld onvoldoende restrictief zou zijn, groter waren dan de kans dat het beleid onbedoeld te restrictief zou worden". Die formulering lijkt impliciet te suggereren dat dit wel eens de laatste renteverhoging kan zijn geweest.
Om de renteverhoging te rechtvaardigen, wezen sommige leden op de lange periode waarin de inflatie boven de doelstelling lag en naar verwachting boven die doelstelling zou blijven. Daarnaast zagen zij enkele voorzichtige tekenen dat de economie nog steeds veerkracht vertoont.
Met een beleidsrente van 4,85% is het monetaire beleid echter zeer restrictief en begint het duidelijk te wegen op de arbeidsmarkt. De werkloosheid bedraagt inmiddels 4,7%, het hoogste niveau in vijf jaar.
Goed nieuws
De kosten om olie met de grootste olietankers te vervoeren, zijn sinds begin november fors gedaald. Dat weerspiegelt zowel een lagere vraag naar scheepscapaciteit als een afname van de geopolitieke risicopremie.
Zoals uit de grafiek blijkt, daalden de vrachttarieven voor supertankers, ook wel Very Large Crude Carriers (VLCC's) genoemd, die olie vanuit de Golf van Oman naar China vervoeren, op 13 november tot ongeveer 308 op de wereldwijde index van de Baltic Exchange. Dat is 64% lager dan het recordniveau van 841 op 8 oktober.
De daling komt doordat de olie-export uit de Golfregio opnieuw is hersteld tot het niveau van vóór het uitbreken van de oorlog in Iran. Daardoor neemt de vraag naar olie uit andere regio's af en komt er meer capaciteit van VLCC's beschikbaar.
Die correctie blijft echter kwetsbaar, omdat ze deels het gevolg is van een lagere geopolitieke risicopremie. De geopolitieke risico's zijn evenwel niet verdwenen: afgelopen weekend werden in de Golf opnieuw schepen aangevallen.
Deze ontwikkeling helpt de daling van de olie- en gasprijzen te verklaren, maar zal waarschijnlijk niet volstaan om de prijzen terug te brengen naar de niveaus van februari. Daarvoor blijven de voorraden te laag en de problemen met de raffinagecapaciteit te groot.









