De Verschillende Rechtsvormen

Natuurlijke personen: vrijstelling en rekeningen op één of twee namen

“Natuurlijke personen” zijn gewone mensen van vlees en bloed, zoals particuliere beleggers. Dat in tegenstelling tot rechtspersonen, zoals vennootschappen, vzw’s of stichtingen, die een eigen juridische identiteit hebben. 

De nieuwe meerwaardebelasting geldt voor natuurlijke personen. Daarbij speelt de vrijstelling van 10.000 euro per persoon per jaar een belangrijke rol. De vrijstelling geldt per belastingplichtige, niet per rekening. 

Daarnaast kan je de vrijstelling die je niet gebruikt beperkt overdragen naar het volgende jaar. Per jaar dat je geen gebruik maakt van deze vrijstelling, kun je per belastingplichtige tot maximaal 1.000 euro overdragen naar een volgend jaar, met een maximum van vijf jaar. Zo is een gezamenlijke vrijstelling van 15.000 euro per belastingplichtige mogelijk.

Voorbeeld:
Je hebt in 2026 geen beleggingen verkocht. Je kunt in 2027 gebruik maken van een vrijstelling van 11.000 euro. Als je in 2027 beleggingen verkoopt met een totale meerwaarde van 10.600 euro, dan zal je geen meerwaardebelasting moeten betalen in het jaar 2027.

Dat betekent dat een gehuwd koppel uiteindelijk een gezamenlijke vrijstelling van 30.000 euro zou kunnen krijgen als ze de overdracht maximaal benutten (in de veronderstelling dat hun beleggingen deel uitmaken van hun gemeenschappelijk vermogen).

Rekening op één naam of twee namen? 

  • Voor wie gehuwd is volgens het wettelijk stelsel geldt een vrijstelling van 20.000 euro per jaar. Het maakt dan niet uit of de effectenrekening op één naam staat of gemeenschappelijk is, zolang de effecten deel uitmaken van het gemeenschappelijk vermogen. 
  • Gehuwd met gemeenschap van goederen? Je krijgt een de vrijstelling van 20.000 euro (of om de 5 jaar tot 30.000 euro). Dat geldt ongeacht op wiens naam de effectenrekening staat.
  • Gehuwd met scheiding van goederen? In dat geval bestaat er geen gemeenschappelijk vermogen, maar enkel eigen vermogen. Zelfs een rekening op naam van beide echtgenoten creëert geen ‘gemeenschap’, maar hoogstens een onverdeeld vermogen. De meerwaarden behoren toe aan de persoon die eigenaar is van het vermogen. Alleen die eigenaar kan de vrijstelling van 10.000 euro gebruiken.

Alleenstaand of samenwonend? 

  • Ben je niet‑samenwonende of alleenstaande, dan word je uiteraard individueel belast. Je hebt recht op 10.000 euro vrijstelling per jaar. Die vrijstelling geldt per persoon, niet per rekening.
  • Feitelijk samenwonenden (op hetzelfde adres gedomicilieerd en een gezamenlijke huishouding voerend, maar niet gehuwd of niet wettelijk samenwonend) worden beschouwd als alleenstaanden. Je moet elk afzonderlijk je eigen aangifte indienen en je wordt afzonderlijk belast. Staat de rekening op één naam, dan worden alle meerwaarden in principe aan die persoon toegerekend en geldt er één vrijstelling van 10.000 euro. Gaat het om een rekening op twee namen, dan wordt er gekeken naar de juridische eigendomsverhouding (als er niets is vastgelegd, geldt de 50/50 verdeling). De twee samenwonenden hebben in dat geval elk recht op een vrijstelling van 10.000 euro voor het deel van de meerwaarden waarvan zij eigenaar zijn. Je kan minderwaarden of vrijstellingen niet onderling compenseren.
  • Woon je wettelijk samen en is de verklaring van wettelijke samenwoning afgelegd vóór 1 januari van het inkomstenjaar? Dan word je volledig als echtgenoten gelijkgesteld en vul je een gezamenlijke aangifte in.
  • Woon je wettelijk samen en is de verklaring van wettelijke samenwoning afgelegd na 1 januari van het inkomstenjaar? Dan word je voor dat inkomstenjaar nog beschouwd als alleenstaande.  

Voor meer informatie verwijzen we je door naar de website van de Federale Overheidsdienst Financiën.

Wat is de impact op een burgerlijke maatschap?

Zodra er meer duidelijk is, lees je dat hier.

 

Wat is de impact op een onverdeeldheid?

Zodra er meer duidelijk is, lees je dat hier.

Wat is de impact op een onverdeeldheid met vruchtgebruik en naakte eigendom?

Bij financiële activa zoals aandelen, fondsen of obligaties kan het eigendomsrecht opgesplitst worden in:

  • Vruchtgebruik: Het recht om de inkomsten te ontvangen, zoals dividenden of interesten.
  • Naakte eigendom: Het eigendomsrecht op het financieel actief zelf, maar zonder recht op de inkomsten zolang het vruchtgebruik bestaat.

Wat gebeurt er als de aandelen, fondsen, obligaties verkocht worden?

Aangezien de naakte eigenaren over de effecten in portefeuille beschikken, zullen zij de eventuele meerwaarde die behaald wordt bij een verkoop van effecten in hun persoonlijke belastingaangifte moeten verwerken. 

Geldt de nieuwe meerwaardebelasting ook voor vennootschappen/rechtspersonen?

Nee. De nieuwe meerwaardebelasting van 10% geldt niet voor vennootschappen. De belasting is enkel van toepassing op natuurlijke personen en in sommige gevallen op bepaalde rechtspersonen zoals vzw’s die onder de rechtspersonenbelasting vallen. Vennootschappen blijven onderworpen aan de klassieke vennootschapsbelasting op gerealiseerde meerwaarde. De nieuwe regeling komt dus niet bovenop de vennootschapsbelasting. 

Wat is de impact op beleggingsclubs?

Zodra er meer duidelijk is, lees je dat hier.

Beleggingsclubs: kiezen voor bronbelasting (“opt-in”) of voor “op-out”?

Zodra er meer duidelijk is, lees je dat hier.